جستجوي مقاله (جستجوی پیشرفته)

در این قسمت شما می توانید عنوان یا قسمتی از خلاصه مقاله مورد نظر خود را در کادر زیر وارد نموده و لیست مقالات مرتبط را مشاهده نمایید

اخبار نشریه

آخرین شماره

No 16
شماره 16 سال 16
بهار - تابستان 1397
|

پربازدیدترین مقالات


آخرین مقالات منتشر شده

مرکز تخصصی حدیث حوزه علمیه قم در کنار تربیت دهها طلبه در عرصۀ دانش حدیث با ارزیابی وضعیت موجود با محوریت مطالعات حدیثی از سال 1389 شمسی دوفصلنامه علمی ـ ترویجی حدیث حوزه را با هدف ارتقاء توانافزایی طلاب جوان در ارائه نوآوریهای حدیثی خویش تأسیس کرد و به حمدلله تا به امروز 16 شماره از این مجله را منتشر ساخته است.
مهدی غلامعلی
DOI : 0
کلمات کلیدی : سخن سر دبیر
در منابع فریقین احادیثی مشهور به «مَن بلغ» ذکر شده است؛ مضمون این احادیث آن است که «اگر حدیثی به کسی رسید و محتوای آن مترتب‏ شدن ثوابی بر یک عمل بود و آن شخص به طلب ثواب، عمل را انجام داد، خداوند متعال ثواب آن را به وی عطا می‏کند؛ هرچند آن حدیث مطابق با واقع نباشد»؛ برخی از عالمان بزرگ شیعه با استناد به این احادیث، قاعده «تسامح در ادله سنن» را اثبات کرده‏ اند؛ اما به‏ نظر می‏رسد روایات «من بلغ» یکی از ادله نقلی بر «حجیت خبر واحد» است و چیزی فراتر از آن نیست؛ این مقاله می‏کوشد، پس از اعتبارسنجی این احادیث مقصود از تعبیر «من بلغه» را بشناساند و با جمع بین ادله اثبات کند که مقصود از «من بلغه»، رسیدن حدیث از همان طریق متعارف، معقول، معتبر و مقبول نزد عقلاست و اعطای ثواب در صورت مطابق‏ نبودن حدیث با واقع، به‏ خاطر جبران موارد خطا و امثال آن است که به‏ طور طبیعی در درصدی از اخبار افراد ثقه و سندهای معتبر وجود دارد.
محمود کریمیان
DOI : 0
کلمات کلیدی : احادیث مَن بلغ، تسامح در ادلۀ سنن، حجیت خبر واحد
قرآن ‏پژوه فقید، آیت‏ الله معرفت پس از سال‏ها تلاش علمی و خدمت به قرآن کریم، دیدگاه ویژه ‏ای در مسئله بطن، برگزیده است؛ این نوشتار درتلاش است  اعتبارسنجی روایات بطون قرآنی را برپایه دیدگاه آیت الله معرفت بررسی نماید؛ ازآن جاکه بخشی از روایات تفسیری به بیان معانی بطنی آیات قرآن کریم پرداخته ‏اند، اعتبارسنجی این روایات ضروری می‏نماید؛ بدیهی است مبانی مفسّر در چیستی و امکان معانی بطنی قرآن کریم و نوع ارتباط آن‏ها با معانی ظاهری آیات و ... در شیوه اعتبارسنجی روایات بطون تاثیرگذار خواهد بود؛ ازهمین رو ابتدا مسئله بطن از دیدگاه علامه معرفت، تبیین و سپس اعتبارسنجی روایاتِ بیان گر معنای بطنی برپایه دیدگاه ایشان تبیین و نمونه ‏های آن تحلیل می‏گردد؛ دیدگاه علامه معرفت درباره بطن از سوی برخی محققان معاصر نقد و تحلیل شده است؛ امّا بازتاب این دیدگاه در اعتبارسنجی روایات بطون کمتر مورد توجه قرارگرفته است.
محمدعلی تجری - احسان‏ الله درویشی
DOI : 0
کلمات کلیدی : آیت الله معرفت، تأویل، روایات بطون، روایات تفسیری، اعتبارسنجی روایات، التفسیرالأثری الجامع
بحث دربارۀ «منزلگاه شهید بلافاصله پس از شهادت و پیش از رستاخیز» از موضوع های مورد توجه محققان دینی همچون: متکلمان، مفسران و مستشرقان بوده و این توجه ویژه، منجر به تألیف آثاری در این زمینه گردیده است؛ «ویم ریون» (مستشرق معاصر) در مقالهای که تحت عنوان «شهید» در دایرةالمعارف قرآن به چاپ رسانده، دربارۀ منزلگاه شهیدان، نظراتی را مطرح و تحلیل کرده است؛ در این نوشتار، «جایگاه بلافاصلۀ شهید پس از شهادت» در بستر آیات قرآن و احادیث معتبر بررسی و نظری مستند ارائه میشود؛ سپس دو دیدگاه «ریون» در این موضوع، که دارای مبنای روایی است،بیان شده و پس از بررسی صحت استناد آن و باتکیه بر نظریۀ برگزیده، به تحلیل محتوایی آن پرداخته می شود؛ در نهایت نوشتار حاضر به نقد دیدگاه سومی پرداخته که «ریون» آن را پذیرفته و اساس آن را روایتی می‏داند که نام آن را «طائر» گذارده است؛ با نقد این روایت از طرق عقلی، نقلی و تاریخی کشف می شود که روایت مذکور بهدلیل داشتن نشانه هایی از مسئلۀ تناسخ و همچنین تناقض این روایت با روایات دال بر جسم مثالی و تناقض با جایگاه و کرامت شهید و نیز به علت داشتن آثاری از عقاید انحرافی فرقۀ زیدیه، ساختگی و جعلی است
زهره اخوان مقدم - نعیمه تقوی فردود
DOI : 0
کلمات کلیدی : روایت طائر، بهشت برزخی، منزلگاه شهید، ویم ریون
«عُلو مضمون» اصطلاحی ناظر به محتوای حدیث و بیانگر شرافت و برتری آن نسبت به دیگر احادیث است؛ وجود برخی ابهامات و تفاوت برداشت محققان از تعریف و مصداق این اصطلاح حدیثی، موجب گردیده تا آن‏چنان که باید کارآمدی‏های آن شناخته نگردد و در فهم و نقد روایات بهره‏ گیری كامل نشود. مقاله حاضر کوشیده با تبیین کارکرد و ماهیت علوّ مضمون، چگونگی کارایی و شناسایی این مصطلح حدیثی را بکاود و لزوم توجه به آن در مطالعات حدیثی را تبیین نماید؛ نتایج حاصل از این پژوهش که به روش تحلیلی-اکتشافی به‏ دست آمده، نشان میدهد اصلیترین کارآمدی علو مضمون، اعتبارسنجی احادیث است و برپایه نشانه‏ هایی مانند برتری ادبی، محتوای توحیدی، اسلوب دعا و مناجات و برخی مقامات معصومان علیهم السلام شناخته می شود.
یاسین پورعلی - مهدی مردانی
DOI : 0
کلمات کلیدی : غرر احادیث، روایات برگزیده، اعتبارسنجی حدیث، نشانه‏ شناسی
حضرت علی علیه السلام ربع قرن پس از رحلت پیامبرصل الله علیه و آله در پی قتل عثمان و اقبال گسترده مردم به خلافت رسیدند و با پذیرش حکومت، به اصلاحات اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی پرداختند؛‏ هدف ایشان؛ بازسازی جامعه و برگرداندن آن به جامعۀ دوران پیامبرصل الله علیه و آله ، همچنین احیای سنت‏ ها و از بین‏ بردن بدعت‏ های ایجاد شده توسط خلفای پیشین و نیز زدودن انحراف ها در زمینه های مختلف حکومتی بود؛ اما در مسیر اجرای برنامه‏ ها، موانع بسیاری پرداختن به این طرح ها را سخت کرد؛ این نوشتار میکوشد با توجه به سخنان امام علی علیه السلام در نهج ‏البلاغه، موانعی مختلف اجتماعی، فرهنگی، مدیریتی و سیاسی را که موجب محقق نشدن اهداف متعالی آن حضرت گردید، شناسایی، تحلیل و تبیین نماید.
زهرا حقی
DOI : 0
کلمات کلیدی : حکومت علوی، تحلیل جامعه‏ شناختی، موانع پایداری حکومت
در گزارش سند روایات و همچنین منابع رجالی، تصحیفاتی در نام، کنیه و یا لقبِ راویان مشاهده می‏شود؛ قدم اول برای برطرف‏ کردن این آسیب‏، شناسایی مصادیق تصحیف است؛ یکی از رجالیان متأخر که در این مسیر تلاش فراوانی نموده، علامه شوشتری است که در کتاب رجالی خود «قاموس الرجال»، ضمن تصحیح و رفع نارسایی های کتاب «تنقیح المقال» مرحوم مامقانی (م1351ق) به شناسایی آسیب ‏های سندی ناشی از تصحیف پرداخته است؛ ایشان با دقت و اهتمام ویژه و با بهره گیری از پنج روشِ «ناشناخته‏ بودن نام راوی»، «طبقه شناسی»، «همخوانی اسم و کنیه راوی»، «مراجعه به نسخه های اصیل» و «ناسازگاری ادبی» به شناسایی تصحیفات راه ‏یافته در نام راویان و اصحاب ائمه علیهم السلام پرداخته است؛ محقق شوشتری افزون بر کشف تصحیفات، اشتباه نسخه نگاران، خطای مؤلف، آمیختگی حاشیه با متن و تشابه رسم الخطی حروف را به عنوان چهار علت عمده برای ایجاد تصحیف برشمرده است؛ همچنین توجه به رابطه ‏های إکثارِ روایت راوی و مروی عنه را به عنوان یکی از راههای برطرف ‏نمودن این آسیب مورد توجه قرار داده است.
محمد صادق بخشی جویباری
DOI : 0
کلمات کلیدی : علامه شوشتری، قاموس الرجال، تصحیف و تحریف، راوی حدیث
بحث اعتبار روایات کتاب بحارالانوار یکی از موضوعات بحث برانگیز در میان عالمان است؛ شیخ حیدرحب الله کتاب المعتبر من بحارالانوار را در معرفی روایاتی که از جهت سند معتبر هستند، نگاشته و آن را به دیدگاه آیتالله محمدآصف محسنی در کتاب مشرعة بحارالانوار نسبتداده است؛ درحالیکه بیانهای صریح نویسنده مشرعة بحارالانوار گویای آن است که ایشان روشهای دیگری از اعتبارسنجی روایات را، افزونبر اعتبارسندی، پذیرفتهاند؛ ایشان در موارد فراوان در کتاب مشرعة یادآور میشود: هرچند برخی روایتها از جهت سندی معتبر نیستند، ولی به کمک راههای اعتبارسنجی فراسندی میتوان اعتبار آنها را ثابت کرد؛ این پژوهش میکوشد با استقراء در کتاب مشرعة اعتبار فراسندی روایات فراوانی - که به گمان نویسنده «المعتبر من بحارالانوار» از نظر آیت الله محسنی نامعتبرند- را همراه با نقل دیدگاههای آیتالله محسنی و بیان نمونههایی از اعتبارسنجی فراسندی به اثبات برساند.
سیداحمد حسینی حنیف - علی توسلی
DOI : 0
کلمات کلیدی : المعتبر من بحارالانوار، مشرعة بحارالانوار، حیدر حب الله، محمدآصف محسنی، اعتبارسنجی سندی، اعتبارسنجی فراسندی، ملاک های اعتبارسنجی
علوم حدیث ، درایه الحدیث ، رجال و اعتبارسنجی ،فقه الحدیث ، تاریخ حدیث ، منبع شناسی و اعتبارسنجی منابع حدیثی ، مطالعات تطبیقی ، حدیث و خاوشناسان ، حدیث و علوم بشری
DOI : 0
کلمات کلیدی : مجله علمی ترویجی حدیث حوزه ، ، ،

معرفي نشريه

صاحب امتیاز :مرکز تخصصی علوم حدیث حوزه علمیه قم
مدیر مسئول :آیت الله سیدهاشم حسینی بوشهری
سردبیر : حجت الاسلام مهدی غلامعلی
هیئت تحریریه :
حجت الاسلام محمود احمدی میانجی
حجت الاسلام عباس پسندیده
حجت الاسلام علی راد
حجت الاسلام فرهاد عباسی
حجت الاسلام سید محمد کاظم طباطبایی
حجت الاسلام عبدالهادی مسعودی
حجت الاسلام علی نصیری
حجت الاسلام هادی نصیری
شاپا :2423-3285
شاپا الکترونیکی :2423-3285

نمایه شده