جستجوي مقاله (جستجوی پیشرفته)

در این قسمت شما می توانید عنوان یا قسمتی از خلاصه مقاله مورد نظر خود را در کادر زیر وارد نمونه و لیست مقالات مرتبط را مشاهده نمایید

اخبار نشریه

آخرین شماره

No 15
شماره 15 سال هفتم
پاییز - زمستان 1396
|

پربازدیدترین مقالات


آخرین مقالات منتشر شده

فعلِ معصوم یکی از منابع مهم استنباط است و نقش مؤثری در کشف آموزه‎های دینی دارد. تحلیل استنادات انجام‎شده به فعلِ معصوم، از اهتمام اندیشمندان شیعه به این منبع استنباط حکایت می‎کند. پژوهش حاضر کوشیده است با نگرشی تحلیلی - تاریخی، میزان کارآمدی فعلِ معصوم در استنباط آموزه‎های دینی را بنمایاند و تطوّر کارایی این منبعِ استنباط در دوره‌های مختلف را نشان دهد. برآیند ارجاعات انجام گرفته به فعلِ معصوم نشان می‎دهد این مؤلفۀ حدیثی در سه دورۀ مختلف مورد توجه اهل بیت علیهم السلام ، اصحاب و عالمان شیعه بوده و منبع استنباط بوده است. در این میان، بسامد استنادات انجام‎گرفته به افعال نبوی نسبت به دیگر معصومان، نشان‎دهنده نقش برجسته پیامبر اسلام در اندیشه شیعه است.
مهدی مردانی
DOI : 0
کلمات کلیدی : سنّت فعلی، سیره معصومان، استناد به فعلِ معصوم، تاریخ استنباط، حدیث شیعه
تدوین درختواره مجموعه‌دانش‌هایی چون «علوم حدیث» و ترسیم منظومه دانشی آن، به‎منظور شناسایی تمامی دانش‌های موجود و تعیین جایگاه و نوع تعامل هر دانش و نیز دستیابی به فلسفه شکل‌گیری دانش‌ها، از مبادی هر دانش و آغازین‌ترین مباحث آن است. بحث از منظومه دانش‌های حدیثی، از مباحث حدیثی نو در شیعه می‌باشد و اندیشمندان شیعی در سال‎های اخیر، چند نظام هندسی برای این نوع دانش‌ها ارائه کرده‌اند. آنچه که این نوشتار در پی پرداختن به آن است، ترسیم منظومه‌ای گویا و دقیق از دانش‌های حدیثی شیعه، با نگاه به فلسفه علم و تأکید بر دانش‌های فعال می‌باشد. پس از تبیین مفهوم دانش و تعیین زاویه بررسی، با بهره‌گیری از روایات و پیروی از تحلیل زبان‌شناسانه، به ذکر دانش‌های هفت‌گانه حدیثی در یک نظام درختواره‌ای می‌پردازد. بر اساس منظومه ترسیم‌شده، در محور «صدور و تدوین» دانش‌های: تاریخ صدور حدیث، حوزه‌های حدیثی و منبع‌پژوهی حدیث؛ در محور «اعتبارسنجی» دانش‌های: رجال ‌الحدیث، نقد الحدیث و درایة‌الحدیث؛ و در محور «فهم‌حدیث»، دانش فقه ‌الحدیث، نقش‌آفرینی می‌کند. ذکر عناوین دانش‌نما نیز از وظایف دیگر این نوشتار است که توانسته بیش از 30 عنوان دیگر را جمع‌آوری نماید.
جمال الدین حیدری فطرت
DOI : 0
کلمات کلیدی : منظومه، هندسه، درختواره، علوم حدیث، دانش‌های حدیثی، فلسفه علم، دانش
در بازخوانی منابع رجالی، نظاره‎گر جرح و تضعیف راویان متعددی هستیم. به‎نظر می‎رسد که راویان در نگاه رجالیان و محدثان متقدم (تا سده پنجم هجری) دارای گونه‎های مختلفی بوده‎اند. این پژوهش به‎دنبال آن است که دریابد برای رجالیان کهن، جرح و تضعیف تمام راویان ضرورت داشته یا برخی از راویان از اولویت بیشتری برخوردار بوده و جرح و تعدیل آنان لازم بوده است؟ این پژوهش به این نکته رهنمون شده که در کتاب‎های رجالی شاهد سه‎گروه راوی هستیم؛ راویان روایات شفاهی، راویان صاحب کتاب حدیثی و راویان طرق به کتاب‎های حدیثی. رجالیان به جرح و تعدیل راویانِ روایات شفاهی و راویانِ طرق، کمتر اهتمام داشته¬اند و بیشتر به بحث طبقات این دودسته عنایت داشته‎اند. همچنین ضعف راویان طرق، مشروط به اینکه در طریق یک اثر مشهور بوده باشند و یا حدیث‎شناسان بزرگ به ایشان اعتماد و روایات بسیاری را در حوزۀ الزامات از آنان نقل کرده باشند، به حدیث ایشان لطمه‎ای وارد نمی‎سازد. اما توجه ویژه رجالیان در حوزۀ جرح و تعدیل بیش از هرچیز به راویان صاحب کتاب و مؤلف بوده است.
مهدی غلامعلی
DOI : 0
کلمات کلیدی : گونه‎های راویان، جرح و تضعیف، رجالیان متقدم ، ،
تاریخ‌گذاری حدیث از مباحث جدید در حدیث‎پژوهی معاصر است. شناخت شیوه خاورشناسان در تاریخ‌گذاری و تحلیل میزان کارآمدی روش‌های آنان ضروری می‌نماید؛ زیرا تأیید یا ردّ نتایج آن‎ها بدون آشنایی با سبک حدیث‎پژوهی غربی ممکن نخواهد بود. تاریخ‌گذاری بر اساس تحلیل سند، یکی از این روش‎های خاورشناسان در تاریخ‎گذاری حدیث به‎شمار می‎آید. نوشتار حاضر می‎کوشد احادیث «رفع عن امّتی» را به‎عنوان نمونۀ تطبیقی، تاریخ‌گذاری سندی نماید. انتخاب این روش و این دسته از احادیث به تصویر روشن‎تری از موضوع تاریخ‌گذاری خواهد انجامید. ازاین‎رو پس از تبیین روش تاریخ‌گذاری سندی، احادیث «رفع» در فریقین معرفی و احادیث «رفع عن امّتی» در منابع عامه بر اساس تحلیل سند تاریخ‌گذاری می‎گردد.
محمدکاظم رحمان شتایش - احسان الله درویشی
DOI : 0
کلمات کلیدی : حدیث رفع، حلقۀ مشترک، شبکه اسناد، روش‌های تاریخ‌گذاری، استشراق، ینبل
ارتداد صحابه از جمله شبهاتی بوده که از گذشته تاکنون، به شیعیان نسبت داده شده است. از مستندات چنین شبهه‎ای، حدیث «ارتد الناس بعد النبی صل الله علیه و آله الا ثلاثة» است. بزرگی صحابه و جایگاه آنان در قرآن و روایات ضروری می‌‌نماید تا حدیث مزبور مورد پژوهش قرار گیرد. نوشتار حاضر بر آن است تا با استفاده از منابع، متون و اسناد موجود در کتاب‌های حدیثی، ابتدا حدیث را از نظر صدوری مورد ارزیابی قرار داده، سپس به تبیین معنای واژگان روایت و بیان دیدگاه علمای شیعه و اهل‎سنّت بپردازد. این نوشتار برای اولین‎بار به اعتبارسنجی حدیث مذکور و دلالت آن پرداخته و به روش نقلی - ادبی، حدیث را تحلیل نموده و با بهره‌گیری از کتب لغت و کاربردهای قرآنی - حدیثی، به تبیین انواع ارتداد دست یافته و معنای متناسب با روایت را ارائه نموده است.
محمد نادری
DOI : 0
کلمات کلیدی : ارتداد صحابه، عدالت صحابه، حدیث ارتداد، اعتبارسنجی حدیث
حدیث، در گذر تاریخ دچار آسیب‎های سندی و متنی گردیده است. همین عامل باعث طعن برخی افراد به روایات شده و زمینه کم‎توجهی عدّه‎ای را فراهم آورده است. شناسایی ملاک‎های فزاینده اعتبار روایات، امری ضروری است. تخریج حدیث، اسناد مختلف، منابع متعدد، محتواهای گوناگون و متون مشابه هر روایت را نمایان می‎سازد. البته در این مقاله بیشتر به محتوا پرداخته می‎شود. مقایسه و تطبیق اسناد و متون متعدد با یکدیگر، بسیاری از اشکالات ظاهری و اولیه روایت را رفع نموده و بر اعتبار آن می‎افزاید. هدف از این پژوهش، تبیین چگونگی نقش تخریج در اعتبارافزایی حدیث بوده و فایده آن علاوه بر شناسایی ملاک‎های موثر در اعتبار روایت، رفع اشکالات سندی و متنی بسیاری از احادیث است. این تحقیق توانسته برای اولین بار، با ارائه نمونه‎های متعدد، جایگاه تخریج در اعتباریابی روایات در دو حوزه سند و متن به اثبات رساند.
عباس محمودی
DOI : 0
کلمات کلیدی : اعتباریابی سند، اعتباریابی متن، دانش تخریج، اعتبارسنجی

معرفي نشريه

صاحب امتیاز :مرکز تخصصی علوم حدیث حوزه علمیه قم
مدیر مسئول :آیت الله سیدهاشم حسینی بوشهری
سردبیر : حجت الاسلام مهدی غلامعلی
هیئت تحریریه :
حجت الاسلام محمود احمدی میانجی
حجت الاسلام عباس پسندیده
حجت الاسلام علی راد
حجت الاسلام فرهاد عباسی
حجت الاسلام سید محمد کاظم طباطبایی
حجت الاسلام عبدالهادی مسعودی
حجت الاسلام علی نصیری
حجت الاسلام هادی نصیری
شاپا :2423-3285
شاپا الکترونیکی :2423-3285

نمایه شده